


İstanbul, 5 Mayıs 2005
VİZYON VE STRATEJİ İLE BİRLİKTE HUKUKİ VE KURUMSAL ALTYAPIYI OLUŞTURMADA DEVLETİN ROLÜ, TÜRKİYE’NİN E-DÖNÜŞÜM GİRİŞİMİ
CAHİT PAKSOY
AVEA Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü
Teşekkür ederim. Hedef 2023. Genç Türkiye Cumhuriyeti 100’ncü yıla ulaştığımızda mükemmel bir ülke istiyorum. Mükemmel ülke için dünya standartlarını en iyi şekilde kullanmak lazım. Dünya standartlarını en iyi şekilde kullanabilmenin yolu rekabetten geçiyor. Rekabet edebilir ülkenin, rekabet edebilir sanayisi, rekabet edebilir endüstri bunlar lazım. Rekabet edebilmek için ne lazım. Rekabet edebilmek için kullandığınız ......... bakmanız lazım. Bugün dünyanın her tarafında hammaddenin fiyatı aşağı yukarı birbirine çok yakın. Pamuğun veya demirin tonu Çin’in de bizden çok fazla ucuza aldığını sanmıyorum. Arada ne farklar var. İnsan gücünden çok bahsediyoruz. İnsan gücünün maliyetinden çok bahsediyoruz. Türkiye’nin avantajları dezavantajları buradan e-devlete geleceğim. Çünkü bu alanda çok iyi gittiğimizi düşünmüyorum. Bugün enerjiye veya başka şeylere bakarsanız bugün Çağlayan Bey bahsetti e-devletin “e”sinde penetrasyondan bahsetti. Neyin penetrasyonu? PC penetrasyonundan bahsetti. Burada ben problemin fiyatlar olduğunu düşünmüyorum. Bir kültür olduğunu düşünüyorum. Bugün Türkiye’de evlerde televizyonlaşma oranı sanıyorum % 100’lere yakın civarda. Bugün televizyon fiyatı ile PC fiyatı arasında bir farklılık olduğunu düşünmüyorum. O zaman bu sektörün sorumluları oturup çok iyi düşünmeleri lazım. Bu halka bu kültürü nasıl veremediklerini düşünmeleri lazım. Konuşmacıları sabahtan beri dinledim ama bir konuya gelinmedi. Ben şimdi o konudan bahsetmek istiyorum. O konuya geçmeden çok ufak birkaç slaytla 3-5 şeyden bahsetmek istiyorum. Orta Avrupa’da e-devletle ilgili birtakım ölçümler yapılmış. Türkiye ortalarda bir yerde çıkmış. Bunun için kriterler var. E-devletten ne anlıyoruz ben bunun altının çizilmediğini düşünüyorum. E-devlet uygulaması eğer kullanıcılar, eğer tüketiciler bu iletişimi kullanmıyorsa e-devlet nedir ben hiç anlamıyorum. Bunun var olması mı yoksa bunun tüketim olarak kullanılabilmesinden mi bahsediyoruz. Onun için buradaki ölçümler dediğim gibi az sonra penetrasyon ve detaylarından bahsedeceğim. Bu slaytta Türkiye’nin bilişimdeki yatırım harcamalarını görüyoruz. Yeni dönemde gerçekten bir artış var. Yeni hükümetin bu konudaki anlayışının farklı olduğunu düşünmek istiyorum. Ama artışlara bakarsak, % 3’lerde, % 3.8’lerde vs. Bu slaytı en son tekrar göstereceğim. e-devleti ben üniversitenin son döneminden başlayıp, 90’lı yıllardan beri e-devlet deyip duruyorum. İhale sistemi şu sistem, bu sistem güzel. Ama önce e-devletin son kullanıcı ayağının tamamlanması lazım bana göre. Yoksa istediğiniz kadar sistem kurun. Devlet tarafında ne oluşturursanız oluşturun. Eğer Türkiye bütününe hitap edemiyorsanız netice olacağını sanmıyorum. Onun için ben bu e-devletin muhtemelen bizim hızımızla bundan 10 sene önce hayata geçen mobil hızla bu e-devletin herhalde silinip, mobil devlete dönüleceğini düşünüyorum. Şimdi birtakım arkadaşlar mobil devlet, e-devletin bir parçası alt grubu diyebilirler. Ben buna çok katılmıyorum. Çünkü biz bugün e-devletle ilgili toplantılarda mobil sektörün çağrıldığını duymadık. Eğer böyle bir şey düşünülüyorsa bizi bu toplantıların içine dahil etmeleri lazım. Ona göre sistemleri şimdiden ayarlamamız lazım. Önümüzdeki günlerde, yıllarda penetrasyonun değişimine bakalım. Bugün cep telefonu ile ilgili penetrasyon % 50’ye gelmiş durumda. Eğer bunu kullanan yaş grubuna göre bakarsak, 12 yaş ve üzerine bakarsak, bu oran % 75. Çağlayan Bey’in dediği PC penetrasyonu bugün 4.2 ben biraz zam yapayım 5 milyon olsun. 5 milyon PC’den bahsediyoruz. % 8’ler civarında bir penetrasyondan bahsediyoruz. Kullanım biraz daha yüksek. % 10’lar % 12’ler civarında. Birinci cümle her zaman geçerli. Birinci cümle neydi? Siz e-devletten eğer kullanıcılarla bu iletişim sağlanmıyorsa, e-devletin gerçekleşebilme şansı yok. Onun için kısa dönemde Türkiye’nin şöyle bir şansı da yok. Kısa dönemde bu 5 milyonu 35 milyona çıkarma gibi bir şansının olduğunu düşünmüyorum. Çok büyük paralardan bahsediyoruz. Çok büyük yatırımlardan. Bu hızlandırılabilir. Yeni bir anlayışla, yeni bir çalışmayla sektörün içindekilerin bu yönde bir çalışması olduğunu biliyorum. Bu hızlandırılabilir. Bu penetrasyon hızla % 20’lere, 30’lara çekilebilir. Ama bu yeterli değil. Onun için ben diyorum ki, e-devletin içine mobilin acilen katılması lazım ve % 70’lik penetrasyonun bu alanda .......... edilmesi lazım. Biz bu konuyla ilgili bu çalışmalar kendi kendine yürürken bir konu çok önemli. Bu da digital imza konusu. Bunun mutlaka bir şekilde uygulamaya girmesi lazım. Gölge etmek veya etmemek anlamında söylemiyorum. Ama önümüzün açılması lazım. Biz kendi hızımızı, kendi ivmemizi yakaladığımız ivmeyi devam ettireceğimizi düşünüyoruz. Çok yakında kendi şirketimiz bu konuda büyük bir çalışmanın muhtemelen önümüzdeki hafta duyurusunu yapacak. Biz bu konuda daha fazla beklemeye sabrımızın olmadığını söylüyoruz. Eğitim camiasıyla dev bir anlaşmayla bu işe el atıyoruz. Çünkü bugün % 70’in elinde bulunan 36 milyon cep telefonu ile bir şekilde iletişimin sağlanabileceğine inanıyoruz. Bugün tüm cep telefonlarının SMS kullanma özelliği var. Neticede bir iletişim yapacağız. Biz dediğim gibi, mobil olayının üzerinde ısrarla durulmasını istiyoruz. Daha doğrusu bu işin temelinde şunu demek istiyoruz: Kaynaklarımızı en iyi şekilde kullanalım. Bunlar var olan kaynaklar. Siz yeni baştan PC penetrasyonunun % 30’lara, 40’lara 50’lere çıkmasını beklerken çok geç kalacağız. Rekabet ortamı için çok geç kalacağız. Bugün daha önceki slaytlardan birinde ülkelerin ekonomik anlamda ne tasarruf edebildikleri var. Bu işten ne şekilde faydalanabildikleri var. Aynı hızla gitmiyorsak, 10 yaşında yapacağınızı 30 yaşında yapıyorsanız 20 sene geç kalmış oluyorsunuz ve bu oyunun dışında kalmış oluyorsunuz.
Burada bu işin güçlükler bölümü var. Bizim için en önemli bölümü az önce Çağlayan Bey’in dediği gibi, digital imza konusunda çok acil bir neticelenme bekliyoruz. Uygulama anlamında bütün bir paketten ziyade, biz grup grup uygulamalara geçeceğimizi söylüyoruz. Milli Eğitim Bakanlığı’nda, Sağlık Bakanlığı’nda veya özel ilişkilerde bu işlere acilen başlayacağımızı söylüyoruz. Çünkü bizde bu işin maliyetleriyle burada konuşulan maliyetler arasında çok büyük farklar var. Biz bu teknolojinin altyapısına sahibiz. Bu teknolojiyi kullanabilme ve bu servisi verebilme imkanına sahibiz. Mobil ikinci jenerasyondan üçüncü jenerasyona ilerlerken hızlı data transferi yapabilme şekliyle bizim verebileceğimiz bu servisler artık. Katma değerli servisler dediğimiz bunun bir parçası mobil devlet, bunun bir parçası mobil iletişim, bunun için her şey hazır. Ben hepinize çok teşekkür ediyorum.