forumistanbul2005

5-6 Mayıs 2005

Genel Bakış

41 yıldır kapıda bekletildikten sonra 17 Aralık 2004 AB Devlet Başkanları Zirvesi’nin Türkiye’ye tam üyelik kapısını açması hem AB hem de Türkiye’nin geleceği bakımından “tarihi” bir dönüm noktası oluşturuyor. Bu karar, önümüzdeki 15-20 yıl içinde Avrupa kıtasını ve Türkiye’yi siyasi, ekonomik, kültürel ve askeri açılardan kökten değişime uğratacak önemdedir.

2023 Türkiye Vizyonu hareketinin bayraktarlığını yapan Forum İstanbul bu yılki toplantısında AB tam üyelik müzakerelerinin önümüzdeki on yılda nasıl seyredebileceğini, özellikle de küresel rekabet gücünü pekiştirmek için neler yapılması gerektiğini, dünyadan çeşitli örnekler ışığında, geniş tabanlı bir platformda tartışmaya açıyor.

Şurası bir gerçek ki, bugünün bilgi çağında bilgi artık altın standartı haline geldi. Endüstri çağından “Bilgi Ekonomisi”ne ve “Bilgi Çağı”na geçiş yaşıyoruz. Ülkeler klasik gelişim sürecini geçirmeden artık üst kümelere zıplayabiliyorlar. Uluslararası rekabet gitgide bölge, ülke ve şirketlerin bilgi ve iletişim teknolojilerini nasıl geliştirip kullandıklarına, pazarladıklarına göre şekilleniyor.

Şöyle bir yanılgıya da düşmeyelim: Bilgi Ekonomisi ve onu oluşturan unsurlar tek başına “her derde deva” ilaç değiller. Sadece onu yakalamayı bilenlere yeni fırsatlar sunan, ufuklar açan, üretim kalitesini arttırarak veya ar-ge, üretim ve pazarlama şebekelerini entegre ederek rekabetin kızışmasında önemli rol oynayan bir olgu olarak görmek gerekiyor. Yaratıcılığın gittikçe ön plana çıktığı bu dönüşüm aynı zamanda ekonomiyi, toplumu, dış ve güvenlik politikalarını etkileyerek ülkelerin geleneksel yaklaşım ve tanımların dışında gelişme yolları keşfetmesini de sağlıyor.

Her ülkenin farklı koşulları ve ihtiyaçları olduğunu akıldan çıkarmamak gerekiyor. Sözgelimi, ABD, Avustralya, İngiltere, Kanada, Finlandiya ve İrlanda’da internet ve diğer jenerik yeni teknolojiler “bilgi ekonomileri”nin kurulmasında asıl itici güç oldu; insanlarını eğitime ve ömür boyu öğrenmeye teşvik eden ve ar-ge’ye yatırım yapan ülkeler küresel fırsatları daha kolay yakalıyorlar.

Türkiye, önümüzdeki 10-15 yıl içinde AB’nin tam üyesi olmayı hedefleyen dinamik bir ülke olarak dünyadaki gelişmelere ayak uydurmak, hatta onların da önünde yer almak için ciddi çalışma ve değişimler içindedir. AB tarafından Mart 2000’de imzalanan ve birliği on yıl içerisinde dünyadaki en dinamik ve bilgi bazlı ekonomi yapmayı hedefleyen Lizbon stratejisi - şu anda arzulananın altında bir performans göstermekle birlikte - aslında genişleyen bir AB’de kartlar yeniden karılıp işbölümü yapıldığında Türkiye’ye daha hızlı gelişmesi ve daha elverişli rekabet üstünlükleri kazandırması açısından önemli bir potansiyele sahiptir.

Eğer Türkiye 2023’de -kuruluşunun 100. yılında- küresel birinci lig’de oynamak istiyorsa değişimin hangi istikamette ve süratte yapılması gerektiği açıktır. İnsan sermayesi - kişilerin sahip olduğu bilgi, beceri ve davranışlar- bu süreçte hayati önem taşıyor. Türkiye’nin üretim kapasitesi, Avrupa’da ve dünyada en yüksek büyüme hızına sahip olan bilgi temelli endüstrilere yeterli derecede kayamadı. Bu nedenle, hem devlet hem de özel sektör tarafında geleceğe dönük AB, bölgesel ve küresel gerçekleri dikkate alan bir bilgi toplumu stratejisinin gecikmeksizin – tüm hissedarların katılımı ile – ortaya konmasında ve uygulanması için adımlar atılmasında zaruret vardır.

Temel Amaçlar

Bu yılki Forum İstanbul ülkemize basamak atlatacak etkin bir bilgi toplumunun sac ayaklarının neler olduğu üzerinde ortak mutabakat geliştirmeyi, bunu AB tam üyelik hedefi çerçevesinde karar alıcılara yansıtmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda aşağıdaki öncelikli konular ele alınacaktır:

• Eğitim, kamu reformları, istihdam, ticaret ve yatırım, Ar-Ge’yi içine alan gelişim sürecinde Bilgi İletişim Teknolojileri’nin rolü;

• Küresel sistemde Türkiye’nin rekabet gücünü arttırmak için AB’ye girişin sunduğu fırsatlar (özellikle Lizbon stratejisine katılım ile);

• Özellikle özel sektör tarafından ar-ge’ye yatırımı da kapsayan çok daha fazla ve kaliteli yabancı sermayeyi çekme stratejileri;

• Yüksek değerli ürün ve servisler için yüksek teknoloji içeriği yüksek daha geniş bir mal ve hizmet ihracat performansı;

• Tarım sektoründe bilgi teknoloji ve politikalarının kullanımı ile üretim ve verimlilik artışı sağlanması;

• Bir yandan ülke icinde eğitimin kalitesini arttırırken diğer yandan da ülkeye yurtdışında yaşayan yetenekli Türklerin çekilmesi; ve

• AB ufkunu ihmal etmeden küresel düzende bilgi ekonomisinin geliştirilmesi ve toplumun tüm katmanlarına bu vizyonun yansıtılması.