VİZYON VE STRATEJİ İLE BİRLİKTE HUKUKİ VE KURUMSAL ALTYAPIYI OLUŞTURMADA DEVLETİN ROLÜ, TÜRKİYE’NİN E-DÖNÜŞÜM GİRİŞİMİ

FARUK ECZACIBAŞI

Türkiye Bilişim Vakfı Başkanı

Çok teşekkürler. Aslında Çağlayan Bey’den sonra sözalmak çok doğru oldu. Hem tamamlayıcı birtakım ilaveler yapma imkanını bulabileceğim, hem de bütün bu konuştuklarımızın pratiğe yönelik, uygulamalara yönelik tek köprüsü de belki yani politikaların pratiğe yönelik geçişin de belki tek temsilcisi de benim burada. Çünkü e-dönüşüm icra kurulunda yer alıyorum. Üç tane sayın bakanımız ve çok saygın birtakım bürokratlarımızla birlikte. Aslında e-dönüşüm kurulu devreye gireli 1.5 seneye yakın bir zaman oldu. İlk toplantısını 2003 yılının Aralık ayında gerçekleştirdi. Şimdiye kadar 13 tane toplantı yaptı. Bence kurumlaşması için çok yeterli bir zaman oldu diye düşünüyorum. Bundan önce çabalar yok muydu, daha önceki hükümetlerde. Oldu. Fakat birtakım milletvekillerinin açıkçası kişisel çabalarının ötesine pek çıkamadı. İlk defa bu hükümet Başbakan düzeyinde bir vizyon ortaya koydu ve bunun sonucunda da e-dönüşüm icra kurulu toplanmaya başladı. Doğru bir oluşum bence. Politikacılarımız, bakanlarımız, bürokratlarımız ve sivil toplum kuruluşları yer alıyor içinde. Ben her zaman her ne kadar politikacı deniyorsa da, politikacıyı politika yapan kurum olarak değil, uygulayan kurum olarak kabul ederim. Politika yapmak galiba aslında sivil kurumların görevi. Keşke hep böyle anlaşılmış olsaydı böylece think-tank’lerin daha çok toplum içinde politika belirleme içinde yer aldığını görme fırsatını bulabilirdik. E-dönüşüm icra kurulunun bütün bu toplantılar süresince gerçekten birtakım başarılı uygulamaları oldu. Daha başarılı olabilir miydi? Ben çok rahatlıkla cevap verebilirim. İçinde bulunmam itibariyle de herne kadar bir danışman konumundaysak sivil toplum kuruluşları olarak, sorumluluğu paylaşmak açısından daha iyi şeyler yapılabilir miydi? Bence yapılabilir. Öncelikle, bir konuda doğrusu yeterli ve tam bir karar alınamadığı düşüncesindeyim ben. Bir strateji çalışması şimdiye kadar çoktan devreye girmiş olmalıydı. E-dönüşüm icra kurulunda iki konu her zaman önem kazanır. Projeler ve strateji. Projeler daha önceki dönemlerden kalma kısa dönemli eylem planı diye adlandırılan ve öncelikle uzun yıllar bürokrasinin içinde yer almış vizyoner bürokrat arkadaşlarımızın ortaya çıkardığı projeleri bir toplamının oluşturduğu bir program. Fakat eskiden ortaya tam bir vizyon konulmadan önce bu programlar devreye girdiği için maalesef şunu söylemem gerekir ki, uzun dönemli bir stratejik yaklaşımın eksikliğini ben kendi payıma hissediyorum. Keşke bunu gerçekleştirme imkanını vaktiyle bulabilsek. Aslında bugün bir strateji gündeme geldi. Bilgi toplumu stratejisi hazırlandı.

Öncelikle Çağlayan Bey’in söylediğine şunu ilave etmek istiyorum. Kendisi çok haklı. E-dönüşüm dediğimiz zaman, “e” kavramının üzerinde fazla durmamamız lazım. Burada önemli olan dönüşüm. “E” elektronik, bilişim, bilgisayar, internet artık her ne dersek diyelim bunlar bu dönüşümün tamamlayıcı unsurlarıdır. Bunu bu şekilde kabul etmeniz lazım. Rakamları belirttiğiniz zaman, Türkiye’nin bilgi toplumuna ulaşım rakamlarını belirttiğimiz zaman, bunlardan bahsettiğimiz hangi evde kaç internet kullanıcısı var, kaç tane bilgisayar kullanıcısı var ölçütleri o rakamlar indi, bu rakamlar çıktı bu gibi asansör rakamlarının bence geçerliliği dönüşüm projelerinde fazla yok. Evet, belki sektörleri ilgilendiren kavramlar bunlar. Bilişim sektörünü ilgilendiren kavramlar. Daha ne kadar pazar potansiyeli var, daha ne kadar internet kullanıcısının artması gerekir. Bütün bunlar sektör açısından çok anlamlı kelimeler. Ama kalkınma amaçlarını ve kalkınma ölçütlerini ele aldığımız zaman bu rakamları değer olarak değil, bu rakamların getireceği sonuçları ölçüt olarak alabilmemiz lazım. Bence, e-dönüşüm kurulu bunun gayet güzel bilincinde ve bu çalışmaları bu açıdan daha iyi değerlendirerek, çalışmalarına devam ediyor. E-dönüşüm icra kurulunun çalışmalarını devam ettirmesi gerekir ve bu yapının biran evvel daha sistematik olarak düzene girmesi gerekir. Biz eğer bu çalışmaların politik boyutunu göz önüne daha fazla almazsak, bir müddet sonra ulaşımın da nispeten daha eksik kaldığını görmeye başlayıp, belki de kısa zamanda geçersiz bir kurum haline getirme durumunda kalabiliriz. Buna katiyen göz yummamamız gerekir. Onun için stratejinin biran evvel devreye girmesi gerekir ve bir bütün Sayın Başbakan’ın belirttiği, çizdiği vizyonun altında bir bütün halinde değerlendirilerek, ölçütlerin çıkartılması, ölçümlenmesi gereken aktivitelerin çıkartılması ve küçük hedeflerin oluşturularak bir an evvel düzenin sistemin oturtulması gerekir. Ben buna aslında çok zaman gerektiği düşüncesinde değilim. Kısa zamanda gerçekleştirebileceğimize inanıyorum. Ama daha fazla da vakit kaybetmeden hep beraber bu işin üzerinde çalışırsak herhalde ülke açısından ve kendi bilgi toplumu hedeflerimiz açısında doğru bir noktaya geleceğimizi düşünüyorum. Çok teşekkürler.